Cách phân tích nhập khẩu một mặt hàng theo mã HS

Để phân tích nhập khẩu một mặt hàng, trước hết hãy tìm đúng mã HS của nó, sau đó xem xét một quốc gia và một khoảng thời gian: nhập khẩu bao nhiêu và có đang tăng không, từ những nước nào, bao nhiêu công ty nhập khẩu và cung cấp, thị trường tập trung đến mức nào và giá mỗi kilôgam là bao nhiêu. Thống kê chính thức cho biết quy mô thị trường; dữ liệu lô hàng xuất nhập khẩu bổ sung các công ty, mức giá và điều kiện giao hàng đứng sau những con số đó.

Bước 1. Tìm đúng mã

Mã HS (Hệ thống hài hòa) là mã hàng hóa quốc tế dùng trong ngoại thương. Mã đi từ chung đến cụ thể:

• 2 chữ số: chương, ví dụ 85, máy móc và thiết bị điện;
• 4 chữ số: nhóm, ví dụ 8534, mạch in;
• 6 chữ số: phân nhóm. Đến cấp này, mã gần như giống nhau ở mọi quốc gia;
• 8 đến 12 chữ số: mã quốc gia. Mỗi nước thêm các chữ số riêng, nên cùng một mặt hàng có mã đầy đủ khác nhau ở các nước khác nhau.

Lời khuyên thực tế:

1. Lấy mã từ chứng từ giao hàng của chính bạn hoặc từ biểu thuế quốc gia của nước bạn đang phân tích.
2. Nếu bạn chỉ biết mặt hàng, hãy mô tả nó bằng lời trong ô nhập mã trên trang Phân tích thị trường theo sản phẩm; sau khi đăng ký miễn phí, trang sẽ gợi ý các mã phù hợp.
3. Đọc hết mô tả của mã. Nhiều mã kết thúc bằng "loại khác", và dưới đó có thể là những mặt hàng rất khác nhau.
4. Kiểm tra phiên bản HS đang được dùng. Phiên bản hiện hành là HS 2022; mã thay đổi giữa các phiên bản, nên khi so sánh nhiều năm, bạn có thể cần đối chiếu mã cũ với mã mới.

Bước 2. Chọn đúng nguồn dữ liệu

Hai loại dữ liệu trả lời những câu hỏi khác nhau.

Nếu bạn chỉ cần biết một nước có mua mặt hàng của bạn hay không và mua khoảng bao nhiêu, thống kê chính thức là đủ. Nếu bạn cần biết bán cho ai, mua của ai hoặc nên báo giá bao nhiêu, bạn cần dữ liệu lô hàng.

Một phân tích tốt dùng cả hai: thống kê để thấy quy mô thị trường ở nhiều nước, dữ liệu lô hàng để hiểu ai mua, ai cung cấp và với giá nào ở những nước bạn quan tâm.

Bước 3. Chọn quốc gia, chiều thương mại và khoảng thời gian

Một phân tích nhập khẩu luôn trả lời một câu hỏi cụ thể: một mặt hàng, một quốc gia, một khoảng thời gian. Trên Orion Markets, biểu mẫu Phân tích thị trường theo sản phẩm hỏi đúng những điều này: quốc gia, chiều thương mại (nhập khẩu hay xuất khẩu), khoảng thời gian và mã HS. Bạn cũng có thể bắt đầu từ danh mục Nghiên cứu có sẵn: hơn 4.300 báo cáo cho 13 quốc gia.

Hãy chọn khoảng thời gian cẩn thận. Một tháng đủ để thấy những ai đang tham gia thị trường. Để thấy xu hướng và tính mùa vụ, bạn cần ít nhất một năm trọn vẹn, tốt nhất là vài năm. Độ sâu dữ liệu khác nhau theo từng nước: với Nga, dữ liệu lô hàng bắt đầu từ năm 2012, với Kazakhstan từ tháng 4 năm 2021, với Uzbekistan từ năm 2022, còn với một số nước mới được bổ sung gần đây thì chỉ từ năm 2025 hoặc 2026. Các khoảng thời gian hiện có được ghi trên trang phạm vi dữ liệu.

Bước 4. Đọc thị trường qua sáu câu hỏi

1. Thị trường lớn đến đâu và có đang tăng không? Xem giá trị, trọng lượng và số lô hàng theo tháng và theo năm. Trọng lượng thường nói lên nhiều hơn giá trị: giá trị tăng theo giá cả ngay cả khi nhu cầu không đổi.
2. Hàng đến từ đâu? Tỷ trọng của từng nước cung cấp. Nếu một hoặc hai nước cung cấp phần lớn thị trường, hãy kiểm tra xem lý do là giá, khoảng cách hay hiệp định thương mại giúp họ được hưởng thuế thấp hơn.
3. Ai nhập khẩu và ai cung cấp? Số nhà nhập khẩu và nhà cung cấp nước ngoài, cùng tỷ trọng của những công ty lớn nhất. Nhiều nhà nhập khẩu nhỏ nghĩa là nhiều khách hàng tiềm năng; chỉ vài công ty lớn nghĩa là mỗi hợp đồng đều quan trọng hơn.
4. Thị trường tập trung đến mức nào? Chỉ số HHI (chỉ số Herfindahl–Hirschman) cộng bình phương thị phần của các công ty. Chỉ số nằm trong khoảng từ 0 đến 10.000: con số càng cao, thị trường càng nằm trong tay ít công ty và người mới càng khó vào.
5. Giá bao nhiêu? Giá mỗi kilôgam và mức chênh lệch của nó. Chênh lệch lớn thường có nghĩa là dưới một mã có nhiều loại chất lượng khác nhau; hãy so sánh những thứ tương đương trước khi rút ra kết luận.
6. Khi nào và theo điều kiện gì? Diễn biến theo tháng cho thấy mùa cao điểm và mùa thấp điểm. Điều kiện giao hàng (Incoterms như FOB hoặc CIF) và đồng tiền thanh toán cho thấy thị trường thường mua theo cách nào.

Ví dụ: bảng mạch in nhập khẩu vào Việt Nam

Báo cáo mẫu miễn phí bảng mạch in, nhập khẩu vào Việt Nam bao gồm nhóm HS 8534 với hai mã HS 8 số của Việt Nam, 85340030 và 85340090, từ tháng 1 đến tháng 6 năm 2026. Báo cáo cho thấy:

• 252.329 lô hàng xuất nhập khẩu trong sáu tháng, khoảng 1.400 lô mỗi ngày, tức là hàng về liên tục;
• 996 nhà nhập khẩu tại Việt Nam và 2.215 nhà cung cấp nước ngoài, tức là nguồn cung được chia cho rất nhiều công ty;
• các nước đối tác chính theo tỷ trọng giá trị thương mại: Singapore 27,1%, Đài Loan 26%, Hồng Kông 16,1%, Hàn Quốc 11% và Trung Quốc 5,8%.

Cách đọc: ba nước đối tác lớn nhất cộng lại chiếm khoảng 69% giá trị, và cả ba đều là trung tâm sản xuất và buôn bán hàng điện tử của châu Á. Một nhà cung cấp mới từ ngoài khu vực sẽ phải cạnh tranh với một chuỗi cung ứng khu vực đã ổn định, nên cần xem kỹ giá mỗi kilôgam và điều kiện giao hàng trong báo cáo đầy đủ. Với 996 nhà nhập khẩu, không thiếu khách hàng tiềm năng; câu hỏi là ai trong số họ mua đúng loại bảng mạch bạn sản xuất.

Những báo cáo mẫu như thế này được mở đầy đủ miễn phí cho người dùng đã đăng ký. Với các báo cáo khác, tỷ trọng, tỷ lệ phần trăm, xu hướng và số công ty hiển thị ngay; số tiền, khối lượng và giá được mở khi có gói trả phí, sau đó báo cáo nằm lại trong tài khoản của bạn và tiếp tục được cập nhật trong thời gian gói còn hiệu lực.

Những sai lầm thường gặp

• Mã quá rộng. Phân tích cả nhóm 4 chữ số khi bạn chỉ bán một mặt hàng cụ thể sẽ trộn thị trường của bạn với thị trường khác. Hãy xuống đến 6 chữ số, rồi đến các mã quốc gia khớp với mặt hàng của bạn.
• So sánh các đơn vị khác nhau. Có hàng được ghi theo trọng lượng, có hàng theo chiếc hoặc theo lít. Chỉ so sánh giá trong cùng một đơn vị.
• Bỏ qua các nước trung gian. Hàng thường đi qua Singapore, Hồng Kông, UAE hoặc Panama. Khi đó nước đối tác là nước hàng đi qua, không phải nước sản xuất ra hàng.
• Rút ra xu hướng từ một khoảng thời gian ngắn. Hai hoặc ba tháng có thể chỉ cho thấy một đỉnh theo mùa, không phải tăng trưởng.
• Coi một nhà nhập khẩu lớn là cả thị trường. Đôi khi một công ty chiếm một nửa tổng nhập khẩu. Nếu công ty đó đã có nhà cung cấp, phần thị trường thực sự mở cho bạn nhỏ hơn nhiều so với tổng số. Hãy xem tỷ trọng của các nhà nhập khẩu lớn nhất trước khi tính quy mô thị trường.
• Quên độ trễ thời gian. Tháng có dữ liệu gần nhất khác nhau theo từng nước, nên hãy so sánh cùng các tháng giữa các năm.

Từ phân tích đến hành động

• Nếu bạn nhập khẩu, hãy dùng phân tích để biết ai đang cung cấp cho thị trường và với giá nào, sau đó lập danh sách rút gọn nhà cung cấp trong mục Tìm nhà cung cấp.
• Nếu bạn xuất khẩu, hãy so sánh các nước theo mã và giá của bạn trong mục Tìm thị trường xuất khẩu mới, sau đó tìm nhà nhập khẩu trong mục Tìm người mua.
• Nếu bạn đang kiểm tra một công ty cụ thể tìm thấy trong dữ liệu, hãy mở hồ sơ của công ty đó trong mục Hồ sơ công ty.

Để bắt đầu, hãy mở một báo cáo mẫu miễn phí hoặc nhập mã của bạn trên trang Phân tích thị trường theo sản phẩm.